อำเภอชุมแพ

เมืองโบราณโนนเมือง

อยู่ในเขตบ้านนาโพธิ์ ห่างจากอำเภอเมือง ๘๐ กิโลเมตร เล่าสืบต่อกันมาว่า ที่เนินดินกว้างที่เรียกว่าโนนเมืองนั้นเป็นเมืองโบราณ ลักษณะเป็นเนินดินรูปไข่ มีพื้นที่ประมาณ ๑๗๐ ไร่ ล้อมรอบด้วยคูเมือง ๒ ชั้น เมื่อนักโบราณคดีเข้าไปสำรวจพบใบเสมาหินทรายศิลปะทวาราวดีปักอยู่ในเมืองและพื้นที่โดยรอบมีเศษภาชนะดินเผาชิ้นไม่ใหญ่นัก กระจัดกระจายอยู่ทั่วไปบนเนินดิน เศษภาชนะดินเผาเหล่านี้มีทั้งชนิดเขียนสีแดง ชนิดลายขูดขีดและลายเชือกทาบ ในชั้นดินสมัยทวาราวดี (พุทธศตวรรษที่ ๑๒-๑๖) ไม่พบหลักฐานของการฝังศพ สันนิษฐานว่าเมื่อ พุทธศาสนาเผยแพร่มาสู่โนนเมือง ประเพณีการฝังศพจึงเปลี่ยนไป ยิ่งขุดชั้นดินลึกลงไปยิ่งพบหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ที่น่าสนใจ เมืองโบราณแห่งนี้เคยมีชุมชนมาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ (ตอนปลาย) พบโครงกระดูกมนุษย์อายุราว ๒,๕๐๐ ปี ผู้คนสมัยนี้มีพิธีฝังศพตามประเพณีโบราณ มีการฝังเครื่องมือเครื่องใช้ลงไปพร้อมศพด้วย เช่น หม้อและภาชนะดินเผา ทั้งลายเขียนสี ลายขูดขีด และลายเชือกทาบ รวมทั้งกำไลสัมฤทธิ์ กำไลกระดูกสัตว์ เปลือกหอย ลูกปัดหินสี ฯลฯ นอกจากนั้นยังมีการค้นพบเครื่องมือเหล็กประเภทจอบ เคียว และกระดูกของสัตว์ต่างๆ เช่น เก้ง กวาง และปลาหลายชนิด ทำให้ทราบว่าผู้คน นี่ดำรงชีวิตด้วยการเกษตรกรรม มีผู้คนอาศัยอยู่ที่นี่เรื่อยมาจนถึงสมัยลพบุรี พุทธศตวรรษที่ ๑๖-๑๗) และทิ้งร้างไปในที่สุด

การเดินทาง ใช้เส้นทางขอนแก่น-ชุมแพ (ทางหลวงหมายเลข ๑๒) ผ่านตัวอำเภอชุมแพ ถึงที่ทำการไปรษณีย์ เลี้ยวซ้ายเข้าไปอีก ๕ กิโลเมตร

อุทยานแห่งชาติภูผาม่านำ

ตั้งอยู่บนพื้นป่าดงลาน ตำบลนาหนองทุ่ม คลอบคลุมพื้นที่ ๓๕๐ ตารางกิโลเมตร ของอำเภอภูผาม่าน อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น และอำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย รูปลักษณ์ภายนอกของอุทยานแห่งนี้ คือเทือกเขาหินปูนที่มีหน้าผาตัดตรงดิ่งลงมาเป็นริ้วๆ คล้ายผ้าม่านผืนใหญ่ สภาพป่าของที่นี่ยังอุดมสมบูรณ์ด้วยป่าดิบ และป่าไม้เบญจพรรณ สภาพอากาศจะเย็นชื้นเกือบตลอดปี อุทยานแห่งนี้มีพื้นที่ทั้งหมด ๒๑๘, ๗๕๐ ไร่ ครอบคลุม อาณาบริเวณในอำเภอภูผาม่าน และอำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่นและอำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย เนื่องจากแหล่งท่องเที่ยวภายในอุทยานอยู่กระจัดกระจายกันจึงแบ่งเส้นทางท่องเที่ยวได้สองเส้นทาง คือ

-เส้นที่ว่าการอำเภอภูผาม่าน ไปตามเส้นทางชุมแพ-เพชรบูรณ์ (ทางหลวงหมายเลข ๑๒)เลี้ยวขวาไปตามทางหลวงหมายเลข ๒๐๑ ประมาณ ๑๐ กิโลเมตร เลี้ยวซ้ายไปตามทางสู่ที่ว่าการอำเภอภูผาม่าน ได้แก่

ถ้ำค้างคาว

อยู่ใกล้เคียงกับถ้ำค้างคาวเป็นถ้ำที่มีลักษณะยาวเฉียงขึ้นด้านบนสามารถเดินทะลุถึงยอดภูผาม่านได้ แต่เส้นทางค่อนข้างลำบาก ภายในถ้ำมีเสาหินขนาดใหญ่และมีหินงอกหินย้อยสวยงาม รถยนต์เข้าถึงได้ตลอดทั้งปีแต่เหมาะที่จะท่องเที่ยวในฤดูหนาวมากกว่าเพราะในฤดูฝนจะมีตะไคร่จับก้อนหินทำให้ลื่นได้

ถ้ำภูตาหลอ

ตั้งอยู่ที่บ้านวังสวาบ ห่างจากที่ว่าการอำเภอ ๑๗ กิโลเมตร รถยนต์เข้าถึงได้เฉพาะในฤดูแล้ง เป็นถ้ำ ที่โอ่โถง พื้นที่ประมาณไร่เศษ เพดานถ้ำสูงประมาณ ๕-๗ เมตร มีหินงอกหินย้อยซึ่งยังอยู่ในสภาพที่เป็นธรรมชาติ พื้นถ้ำเป็นดินเรียบอากาศภายในเย็นสบาย หินบางก้อนมีลักษณะคล้ายหินเขี้ยวหนุมาน

น้ำตกตาดฟ้า

เป็นน้ำตกที่เกิดจากลำห้วยตาดฟ้าซึ่งเป็นเส้นแบ่งเขตแดนอำเภอภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น กับอำเภอน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์ อยู่ในท้องที่บ้านดงสะคร่าน หมู่ที่ ๗ ตำบลวังสวาบ ห่างจากที่ว่าการอำเภอประมาณ ๔๐ กิโลเมตร รถยนต์สามารถเข้าไปถึงแค่บ้านตาดฟ้า หลังจากนั้นต้องเดินเท้าต่อไปอีก มีน้ำตกทั้งหมด ๕ ชั้น ชั้นที่สวยงามที่สุดคือ ชั้นสุดท้ายซึ่งมีความสูงประมาณ ๘๐ เมตร ในฤดูฝนน้ำตกตาดฟ้าจะสวยงามที่สุด

- เส้นสำนักงานอุทยานฯ ตรงต่อมาจากเส้นทางเดิม ตามทางหลวงหมายเลข ๒๐๑ ได้แก่ น้ำตกตาดใหญ่

ถ้ำพญานาคราช

ภายในมีหินงอกหินย้อยลักษณะเป็นริ้วคล้ายม่านประดับด้วยเกร็ดประกายแวววาวของหินแร่สวยงามมาก รถยนต์เข้าถึงเชิงเขาที่เป็นตัวถ้ำได้ ถ้ำนี้มีความคดเคี้ยวคล้ายตัวพญานาคยาวประมาณ ๑ กิโลเมตร

ถ้ำลายแทง

อยู่ถัดจากถ้ำพญานาคราช ๘๐๐ เมตร มีภาพเขียนสีโบราณบนผนังถ้ำกว้าง ๒ ตารางเมตร ภาพมีลักษณะต่าง ๆ เช่น ภาพคน สัตว์และอื่นๆ รวมแล้วประมาณ ๗๐ ภาพ แสดงถึงอารยธรรมและการดำรงชีวิตของ คนยุคก่อนประวัติศาสตร์กว่า ๒,๐๐๐ ปี นอกจากนี้ยังมี "น้ำตกตาดร้อง” หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า "น้ำตกตาดฮ้อง” อยู่ในเขตจังหวัดเลย ระหว่างรอยต่ออุทยานแห่งชาติภูกระดึง อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน และลำน้ำพอง เป็นน้ำตกขนาดใหญ่สูงประมาณ ๗๐ เมตร ที่เรียกว่าน้ำตกตาดร้อง เนื่องจากบริเวณใต้น้ำตกมีแผ่นหินขนาดใหญ่ยื่นออกมารองรับน้ำเปรียบเสมือนลิ้นขนาดใหญ่ เวลา น้ำตกลงมากระทบแผ่นหินและแฉลบไปตามซอกหินต่างๆ ทำให้เกิดเสียงดังก้องไปทั่วป่า อุทยานฯ ไม่มีที่พักและสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับนักท่องเที่ยว ผู้สนใจเที่ยวชมควรเตรียมพร้อมในทุกด้าน รายละเอียดเพิ่มเติมติดต่อ กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช โทร. ๐ ๒๕๖๒ ๐๗๖๐ หรืออุทยานแห่งชาติภูผาม่าน ตำบลหนองนาทุ่ม อำเภอชุมแพ โทร. ๐ ๔๓๒๑ ๐๑๖๓